De Strijd

Gepresenteerd door Erik Dijkstra en Gerdi Verbeet

Vanaf 9 juni elke werkdag om 16.10 uur NPO 1

Drees en Den Uyl

De kolenkachel de deur uit en de auto voor de deur. Welvaart: de brommer, de tv, de ijskast, de douche, de tandarts, de chinees, de supermarkt. 1946. Van SDAP naar PvdA. Met de A van Arbeid , niet van Arbeiders. Voor het eerst een socialistische premier: Willem Drees. Zuinige, sobere leider. Vooral gericht op werk voor alle mannen. 

Nederland verandert razendsnel. Nieuwe huizen, nieuwe bedrijven, nieuwe wegen, bruggen, stations, scholen. Intussen sterft het handwerk langzaam uit. Automatisering. Meer machines, minder werk. Alles  gericht op meer winst.  Het lijkt wel een nieuwe industriële revolutie. Profiteren de arbeiders ook? Niet vanzelf. Er is actie voor hogere lonen. Wilde actie ook. De vakbond heeft een verbond met Drees om de lonen gematigd te houden. De materiële welvaart neemt toe. Er komen vakantiedagen en volkscampings. Er komt een staatspensioen: de AOW. Maar geluk is meer dan geld alleen. De jaren ’60 worden de jaren van jongeren en hun  protest. Verzet tegen nieuwe oorlogen. De eis van totale vrijheid. Als PvdA leider Joop Den Uyl in 1973 premier wordt, wil hij alles aanpakken. De ondernemingsraad, middenschool, stadsvernieuwing, abortus. In de fabriek gaat het intussen minder goed. Oliecrisis. Er moet bezuinigd worden. Duizenden verliezen hun  werk. De arbeiders van Enka proberen met een bezetting de sluiting van de fabrieken en het ontslag van 6000 man te voorkomen. De buikriem moet aangehaald. De groei lijkt er uit. Vanaf  de jaren '60 worden Italianen, Spanjaarden, Turken en Marokkanen naar Nederland gelokt, om als fabrieksarbeider een handje te helpen. De nieuwe arbeider, eerst alleen en later met vrouw en kinderen. Het nieuwe proletariaat.

Gerelateerde Fragmenten

65

De AOW

De invoering van de AOW veranderde de levens van alle Nederlandse ouderen.

Drees

Drees

Willem Drees, de eerste PvdA-premier, groeide uit tot vader des vaderlands.

gastarbeidersmonument vp

Gastarbeiders

In de jaren'60 en '70 werden arbeidskrachten uit het Middellandse Zee-gebied geïmporteerd.

Gerelateerde Artikelen

polactie

De Politionele Acties

De dekolonisatie van Nederlands-Indië verloopt moeizaam. De regering Drees stuurt het leger af op Indonesische vrijheidsstrijders.

katholiek vp

Het Mandement

In 1954 verbood de katholieke kerk haar leden lid te zijn van socialistische organisaties zoals het NVV en de VARA.

40uurwerken

De vrije zaterdag

De invoering van de 40-urige werkweek ging gepaard met strijd, maar die liep niet hoog op dankzij de bloeiende naoorlogse economie.

klompe vp

De eerste vrouwelijke minister

Marga Klompé, minister namens de KVP, zorgde voor een aantal belangrijke sociale zekerheidswetten.

GerdaB vp

Gerda van de warme bakker

Als kamerlid én als journalist verwoordde Gerda Brautigam de zorgen van gewone mensen

Fiat 500

Bestuurders achter het stuur

Om vakbondsleiders door het land te laten reizen stelt de NVV autootjes ter beschikkeng. Met onvoorziene gevolgen.

telegraafrellen

Het Bouwvakkersoproer

In de zomer van 1966 komen bouwvakkers in opstand en vernielen de drukkerij van de Telegraaf die in hun ogen onwaarheden verspreidde.

rodejeugd vp

De Rode Jeugd

In de tweede helft van de jaren '60 pleegde de Rode Jeugd aanslagen in Eindhoven en elders. Maar een echt terroristische organisatie werd het nooit.

rellenafrikaanderwijk vp

Rellen in de Afrikaanderwijk

De komst van de gastarbeiders zorgde voor spanningen in Nederlandse volksbuurten. In de Rotterdamse Afrikaanderwijk sloeg in 1974 de vlam in de pan.

mpln vp

Project Mongool

Om voet aan de grond te krijgen bij extreem-links, richtte de BVD een communistische partij op. Met onverwacht succes.

tienoverrood vp

Nieuw Links

Eind jaren '60 verlegt een groep jonge PvdA-leden de koers van de partij. De invloed van Nieuw Links is nog tientallen jaren merkbaar.

PvdA vp

Het motto van Den Uyl

Het kabinet Den Uyl wil kennis, macht en inkomen spreiden.

schaduw vp

Het schaduwkabinet

In 1971 zetten de linkse politieke partijen de verhoudingen op scherp met een primeur: een schaduwkabinet.

reckman vp

De Lenin van Odijk

Als geweten van links werd Piet Reckman gewaardeerd in de PvdA, totdat hij een tweede kabinet-Den Uyl torpedeerde.