De Strijd

Gepresenteerd door Erik Dijkstra en Gerdi Verbeet

Vanaf 9 juni elke werkdag om 16.10 uur NPO 1

De Fabriek

De fabriek maakt alles anders. Veel werk, maar ander werk. Het is de 2e helft van de 19e eeuw. Nieuw elan in Nederland. Beweging. Vooruitgang.  Minder werk op het land: mensen  trekken naar de stad. Daar staan de fabrieken. Nieuwe producten voor iedereen, spannend, leuk, handig, anders. Wie betaalt de prijs van deze modernisering? Eindeloze werkdagen en steeds dezelfde handelingen. Een schamel loon voor smerig en gevaarlijk werk. Industriesteden raken overbevolkt. De paar uren vrije tijd na het werk, brengen de arbeiders door in benauwde sloppen.  De mensen zijn misschien wel arm, maar niet gek. Samen sta je sterker. Een dienstmeid, een boerenknecht, een wever, ze vallen moeilijk te organiseren. Eenmaal bij elkaar in een fabriek en in dezelfde buurt  verandert dat.

De trotse fabrieksarbeider, met een vak, die iets kon maken met zijn handen, bestaat hij nog? Die fabriek met zijn sirene voor de schafttijd, de personeelswinkel, de sportclub, de fanfare en de gezelligheid. Waar staan de fabrieken nu? En wie werken er?

Gerelateerde Fragmenten

strokartonfabriek 1 vp

Strokartonfabriek De Toekomst

Opkomst en ondergang van de strokartonindustrie in Oost-Groningen

Ford Lopende band vp

Ford Detroit

In 1913 werd de lopende band ingevoerd. Ford was de eerste.

verkadelogo

De meisjes van Verkade

"Meisjes, kom werken bij Verkade (en neem je moeder mee)".

Gerelateerde Artikelen

stoommachine 1

Als de manometer goed staat

De eerste stoommachines maakten het werk voor de arbeiders makkelijker, maar werden toch niet altijd als een verbetering gezien.

kachelpijp teaser

Van ketelpak en kachelpijp

Er was een tijd waarin je in één oogopslag kon zien tot welke sociale klasse je behoorde: aan de kleding

petrus regout vp

Adieu meneer Pierre!

Maastricht zou er heel anders uitzien als de familie Regout er niet geweest was. Petrus Regout bracht de industrie naar Nederland.

strokartonfabriek 1 vp

Dat gaat met strokarton...

De strokartonindustrie bracht welvaart voor Oost-Groningen, maar niet voor de arbeiders

everaers 1 vp

Het martelwerk van Everaers

Matheus Everaers was een van de weinigen die durfden te klagen over de arbeidsomstandigheden in de Regoutfabrieken in Maastricht

Marie Kruseman 1 vp

Marie Kruseman

Marie Kruseman werd door fabrikant Van Marken aangesteld om zich te bekommeren om het wel en wee van zijn arbeiders. Zo werd zij de eerste personeelswerker van Nederland.

J.J. Cremer 1 vp

Een boek tegen kinderarbeid

Pas toen bestsellerauteur J.J. Cremer erover schreef, vonden de tegenstanders van kinderarbeid gehoor bij de verantwoordelijke instanties.

heemaf 1931 vp

Telefoon voor de heer Hofstede Crull!

Rento Wolter Hendrik Hofstede Crull stond aan de wieg van de elektriciteitsvoorziening in Nederland

enquete voorp

De parlementaire enquête

In 1886 en 1887 doet de Tweede Kamer onderzoek naar de omstandigheden waaronder arbeiders hun werk moeten doen in fabrieken. De uitkomsten zijn schokkend.

waskaarsenbw

Bij kaarslicht

De waskaarsenfabriek aan de Amsterdamse Boerenwetering gold als een van de ongezondste werkplekken van het einde van de 19e eeuw

klompen heemaf 1

Het begon op klompen...

De oerhollandse Heemaf probeerde voet aan de grond te krijgen bij Amerika's grootste industrieel Henry Ford

Alfons Ariëns vp

Pastoor der proletariërs

Alfons Ariëns was de wegbereider van de katholieke arbeidersbeweging in Nederland

mijnrodejaren1 vp

De rode jaren van Vanter

De vader van de beroemde schrijvers Gerard en Karel van het Reve werkte als kind al in de textielfabriek.