De Strijd

Gepresenteerd door Erik Dijkstra en Gerdi Verbeet

Vanaf 9 juni elke werkdag om 16.10 uur NPO 1

Rood en Oranje

Socialisten en de monarchie. In het hart ‘tegen’ maar als het er op aan komt ‘voor’, met Drees, Den Uyl en Kok als redders van het Koningshuis. 

6 september 1898, de inhuldiging van Koningin Wilhelmina in Amsterdam. Troelstra en andere Kamerleden van de SDAP gaan niet naar de Nieuwe Kerk. 115 jaar later zijn  er opnieuw een paar socialisten die weigeren trouw te zweren aan de kroon als Willem Alexander koning wordt. Arbeiders hebben het niet zo op koningen en prinsen. In Europa worden 20 koningshuizen verjaagd. In Nederland maakt Domela Nieuwenhuis koning Willem III belachelijk. Majesteitsschennis, oordeelt de rechter en Domela kan 200 dagen stijfseldoosjes plakken. Als hij vrij komt verstoren Oranjeklanten de feestelijke bijeenkomsten. Bang voor de arbeidersmassa die kiesrecht en gelijkheid eist, wordt  het vorstenhuis ingezet als  baken van ‘gemeenschapszin en plichtsbesef’, als wapen tegen ‘het rode gevaar’. Koning en kapitaal, zei Troelstra al, ze horen bij elkaar. De koning is van de elite, van de macht. Maar zijn achterban denkt er heel anders over. En als de VARA in 1980 verslag doet van de kroningsrellen, blijkt daar niet zo veel aan veranderd te zijn.

 

Gerelateerde Fragmenten

honig

Piet Honig

De Rotterdammer Piet Honig maakte de Oranjefuries in zijn stad van dichtbij mee. Hij hield de de Oranjeklanten zelfs voor de gek.

1 mei antw

1 mei in Antwerpen

Onze zuiderburen vieren de eerste mei nog altijd als een belangrijke feestdag.

lockheednrc

De Lockheed-affaire

De Lockheed-affaire leidde bijna tot een constitutionele crisis in 1976. Marcel van Dam maakte het achter de schermen mee.

Gerelateerde Artikelen

domeladoevevp

Domela en de monarchie

Ferdinand Domela Nieuwenhuis was fel antimonarchist. Toen zijn blad de spot dreef met koning Willem III moest hij zelfs voor een jaar de gevangenis in.

koninggorilla2vp

Koning Gorilla

Koning Willem III genoot een slechte reputatie. De sociaaldemocraat Sikko Roorda van Eysinga schreef over hem het pamflet ‘Uit het leven van Koning Gorilla’.

oranjestraatvp

Oranjebuurt

In Wijk C in Utrecht werd het oranjegekleurde verzet tegen de socialisten geleid door Oranje Ka, uitbaatster van het Oranjepension.

leeuwvwaterloovp

De Leeuw van Waterloo

In café De Leeuw van Waterloo verstoorden oranjeklanten een socialistisch feestje rond de 70e verjaardag van Willem III. .

koninggorillavp

Oranjefuries in Leiden

Eind negentiende eeuw organiseerden voorstanders van het koningshuis zich en vielen de anti-koningsgezinde socialisten aan.

konbesluitvp

Koninklijke Goedkeuring

In de negentiende eeuw moest men Koninklijke Goedkeuring ontvangen om als vereniging een rechtspersoonlijkheid te verkrijgen, iets wat de SDB niet gelijk lukte.

bernhardspiegelvp

De Greet Hofmans-affaire

Gebedsgenezeres Greet Hofmans, vertrouwelinge van Koningin Juliana werkte als een splijtzwam in het Koningshuis. Bernhard riep om hulp en vond deze bij Willem Drees.

zorreguietavidelavp

Adios Noniño

Toen kroonprins Willem Alexander wilde trouwen met zijn geliefde Máxima bleek het verleden van haar vader Jorge een problematische factor.