De Strijd

Gepresenteerd door Erik Dijkstra en Gerdi Verbeet

Vanaf 9 juni elke werkdag om 16.10 uur NPO 1

De Greet Hofmans-affaire

Drees als redder van de monarchie

bernhardspiegel

Een "Rasputinfiguur"

In 1956 belandde de Nederlandse monarchie in een crisis. Koningin Juliana en Prins Bernhard hadden ruzie; ze sliepen zelfs ieder aan een andere kant van het paleis! De oorzaak hiervan wordt toegeschreven aan de invloeden van gebedsgenezeres Greet Hofmans. Dat de oranje-crisis uiteindelijk niet doorzette lag aan de 'rode' PvdA-minister-president Willem Drees.

Greet Hofmans verscheen in 1948 voor het eerst aan het hof. Ze was gevraagd om de oogafwijking van het prinsesje Marijke (die nu Christina wordt genoemd) te genezen. Hoewel Juliana in het begin sceptisch was, werd Hofmans al snel een vertrouwenspersoon van de koningin. Ze organiseerden vanaf 1951 samen bijeenkomsten, de zogenaamde Oude-Loo-conferenties, waar ze oecumenisch-religieuze onderwerpen en pacifistische ideeën bespraken. In datzelfde jaar werd Hofmans door Drees in de ministerraad aangeduid als een “Rasputinfiguur.” De regering hield de ontwikkelingen rondom Hofmans met Argusogen in de gaten, maar Drees kende de koppigheid van Juliana en wist dat ingrijpen ernstige gevolgen voor de monarchie zou hebben.

Bernhard echter raakte steeds meer geïrriteerd over de invloed van Hofmans. Hij trok haar genezende krachten in twijfel en bovendien stonden de pacifistische ideeën van Hofmans en Juliana hem niet aan. Juliana bleef de gebedsgenezeres desalniettemin volledig vertrouwen. De koningin en de prins stonden lijnrecht tegenover elkaar en Juliana dreigde met een echtscheiding. Maar Bernhard wilde het hof niet zomaar verlaten.  In 1956 tipte hij een journalist van het Duitse dagblad der Spiegel over de relatie tussen Juliana en Hofmans. Er verscheen een kritisch artikel dat voor veel ophef in Nederland zorgde. Ook wendde Bernhard zich tot de regering. Drees stelde een onderzoekscommissie in onder leiding van oud-minister Beel. Hij wilde koste wat kost een echtscheiding voorkomen. Na uitvoerig onderzoek adviseerde deze commissie Juliana om alle banden met Greet Hofmans te verbreken en nooit meer een Oude-Looconferentie te bezoeken. Hoewel Juliana tegenstribbelde volgde ze de adviezen op. Langzaam keerde de rust terug en een constitutioneel debacle was afgewend.

Dat juist de socialist Drees er met zijn geduld voor zorgde dat Juliana niet aftrad is merkwaardig. Voor socialisten is de monarchie niet bepaald de ideale staatsvorm. Maar Drees begreep de moeilijkheden waar de koningin in terecht kwam en natuurlijk wilde hij ook de rust in het land bewaren. Je kan zelfs zeggen dat hij een nieuwe socialistische traditie startte: ook PvdA-premier Joop den Uyl redde in de Lockheed-affaire (1976) prins Bernhard en daarmee de monarchie.

Gerelateerde Artikelen

lockheedvp

Den Uyl en de Lockheed-affaire

Willem Drees lijkt in 1956 een traditie te zijn gestart toen hij de Nederlandse monarchie van de ondergang redde. Joop den Uyl en Wim Kok deden het later nog eens over.

zorreguietavidelavp

Adios Noniño

Toen kroonprins Willem Alexander wilde trouwen met zijn geliefde Máxima bleek het verleden van haar vader Jorge een problematische factor.

troelstravp

Troelstra versus Wilhelmina

In strijd met zijn principes brengt Troelstra een bezoek aan koningin Wilhelmina.