De Strijd

Gepresenteerd door Erik Dijkstra en Gerdi Verbeet

Vanaf 9 juni elke werkdag om 16.10 uur NPO 1

Toynbee en Toynbee Hall

Sociaal werk avant la lettre

Toynbee in Londen

De Britse econoom Arnold Toynbee (1852-1883) introduceerde het begrip Industriële Revolutie in de Engelstalige wereld. Hij gaf niet alleen colleges over industrialisering en arbeidsverhoudingen, hij trok zich ook daadwerkelijk het lot aan van de arbeidersklasse. Toynbee was een groot voorstander van vakbonden en andere arbeidersorganisaties, en sprak ook regelmatig op arbeidersbijeenkomsten.

In Oost-Londen richtte Toynbee bibliotheken op, en was hij betrokken bij allerlei vormen van sociaal werk. Het was zijn ideaal dat arbeiders en ‘rijken’ door elkaar zouden wonen. Hij stimuleerde zijn studenten om zich in de sloppenwijk Whitechapel te vestigen, waar zij dan ook betrokken werden bij allerlei educatieve programma’s. Een jaar na zijn dood openden geestverwanten Toynbee Hall, een vroeg soort wijkcentrum, dat nog altijd bestaat.

Historicus Christianne Smit leidt Erik rond door Oost-Londen.

Toynbee in Nederland

Toynbees ideeën sloegen ook in Nederland aan. In het gastenboek van Toynbee Hall kun je de namen aantreffen van Emilie Knappert, de oprichtster van het eerste Volkshuis in Nederland, dat in Leiden de deuren opende in 1899, en van Jacques van Marken, die in Delft een woonwijk liet bouwen voor de arbeiders van zijn fabrieken.

Gerelateerde Artikelen

van marken

De goede baas

In een tijd dat fabrikanten arbeiders tot op het bot uitbuitten, verbeterde de Delftse industrieel Van Marken de omstandigheden van zijn werknemers

Marie Kruseman 1 vp

Marie Kruseman

Marie Kruseman werd door fabrikant Van Marken aangesteld om zich te bekommeren om het wel en wee van zijn arbeiders. Zo werd zij de eerste personeelswerker van Nederland.

Volkshuis

Het Volkshuis

Volkshuizen boden arbeiders de kans zich te ontwikkelen en hielden hen tegelijk van de straat.